Πέμπτη, 14 Νοεμβρίου 2013

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΔΙΑΠΟΜΠΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΙΒΙΩΣΑΝ


diapompeysi 24γραμματα

Αρης Στουγιαννίδης

Εισαγωγή
Οι ποινές που εφάρμοζε το βυζαντινό δίκαιο ως φυσική συνέχεια των ποινών του ρωμαϊκού δικαίου περιελάμβαναν τη θανάτωση, τον εξανδραποδισμό, τον ακρωτηριασμό, το σωματικό κολασμό, την κουρά, την εξορία, τη δήμευση. Εθιμικά είχε καθιερωθεί και η διαπόμπευση[1] ενώ ο νόμος δεν την καθόριζε ρητά παρά μόνο σε δύο περιπτώσεις[2].
Εκτός από την ηθική απαξίωση και την οικονομική εξαθλίωση που συνεπάγονταν ποινές όπως αυτή της κουράς, της εξορίας και της δήμευσης των περιουσιακών στοιχείων, παρατηρείται μια καταφανής αγριότητα στις περιπτώσεις της θανατικής ποινής, της διαπόμπευσης και του ακρωτηριασμού και του σωματικού κολασμού.

Κυριακή, 10 Νοεμβρίου 2013

Ποντιακοί χοροί και λύρα

Ποντιακή λύρα
Η λύρα των Ποντίων (κεμεντζές) έχει μακρόστενο ηχείο (μήκος περίπου 50-60 cm και πλάτος στο μέσο περίπου 6-8 cm), διαθέτει τρεις χορδές (παλαιότερα μετάξινες ή εντέρινες, σήμερα από μέταλλο ή πλαστική ύλη), κουρδίζεται κατά τέταρτες καθαρές και παίζεται με καμπυλωτά δοξάρια. Κατασκευάζεται από διάφορα ξύλα (μουριά, αχλαδιά, καρυδιά κ.α.). Είναι επίσης διαδεδομένη στους Τούρκους της περιοχής του Πόντου, στους Γεωργιανούς (Καύκασος) και σε ορισμένες περιοχές της Μικράς Ασίας (Καππαδοκία). Ο κεμεντζετζής πατάει με τα ίδια δάκτυλα συγχρόνως και τη διπλανή χορδή όταν παίζει μια μελωδία. Έτσι αυτή συνοδεύεται από μια τέταρτη χαμηλότερα. Η πρωτόγονη αυτή αντιστικτική συνοδεία δεν αλλοιώνει το μονοφωνικό χαρακτήρα της ποντιακής λύρας και, γενικότερα, της ποντιακής μουσικής. Η ποντιακή λύρα παίζεται μόνη της, χωρίς συνοδεία άλλου οργάνου. Για λόγους ακουστικής, παίζουν δύο ή και τρεις λύρες μαζί, όταν συνοδεύουν χορούς σε πολυάριθμα γλέντια ή πανηγύρια.
Στην οικογένεια της λύρας του Πόντου ανήκουν δύο άλλοι τύποι: η λύρα της Καππαδοκίας (μεσαίου μεγέθους - περίπου 10-12 cm - και μεγαλύτερη από τη λύρα του Πόντου) και ο κεμανές, που παιζόταν επίσης στην Καππαδοκία και είναι κατά πολύ μεγαλύτερος (έχει μήκος 98 cm, πλάτος 12 cm και βάθος του ηχείου 9 cm). Ο κεμανές έχει 6 χορδές κουρδισμένες κατά πέμπτες και τέταρτες καθαρές. Κάτω από την ταστιέρα (τη γλώσσα) υπάρχουν άλλες 6 συμπαθητικές χορδές, οι οποίες δονούνται όταν παίζονται οι επάνω χορδές. Το κεφάλι είναι όπως αυτό του βιολιού και όχι τριγωνικό. Το ίδιο και τα κλειδιά.




Ποντιακοί χοροί
Είναι είδη χορών που έχουν την καταγωγή τους στις περιοχές του Πόντου. Οι ποντιακοί χοροί χορεύονται σε κύκλο από άντρες και γυναίκες, που κρατούν το σώμα στητό, τα πόδια λίγο ανοιχτά, πιάνονται από τους καρπούς και έχουν τα χέρια άλλοτε υψωμένα και άλλοτε με λυγισμένους τους αγκώνες προς τα κάτω. Τα μικρά βήματα των χορευτών τα ακολουθούν πιστά ρυθμικές και συγχρονισμένες κινήσεις των μελών του σώματος, ιδίως των γλουτών. Οι χοροί συνοδεύονται με την ποντιακή λύρα (κεμεντζέ), την οποίαν συνήθως παίζει ένας από τον όμιλο χορεύοντας και τραγουδώντας δίστιχα, αλλά μερικές φορές στέκεται και στη μέση του κύκλου. Στις υπαίθριες γιορτές μεταχειρίζονται το τουλούμ ή ασκί (ασκομαντούρα) και τον ζουρνά-νταούλι ή κεμεντζέ-ντέφι.
Ο πιο αντιπροσωπευτικός χορός είναι η σέρα - από το όνομα ενός ποταμού κοντά στην Τραπεζούντα - που πολλοί τον ταυτίζουν με τον αρχαίο πυρρίχιο. Πρόκειται για πολεμικό ανδρικό χορό, που τον χορεύουν με την παραδοσιακή μαύρη στολή τους, με το κεφάλι σκεπασμένο με ένα μαύρο μαντήλι χαρακτηριστικά δεμένο, και με όπλα. Στην πρώτη στροφή οι χορευτές, πιασμένοι με τα χέρια υψωμένα, χορεύουν ομαλά. Στη δεύτερη στροφή, εκτελούν ρυθμικές κινήσεις μπροστά-πίσω με τα χέρια, ενώ σκύβουν κάνοντας μικρά κοφτά βήματα. Στην τρίτη στροφή ορθώνονται και αναπηδούν. Κατά τη διάρκεια της στροφής αυτής ένας χορευτής, συνήθως ο πρωτοχορευτής, βγάζει κάθε τόσο μια πολεμική ιαχή. Η σέρα ονομάζεται και λάζικος χορός. Μικρές παραλλαγές της αποτελούν τα οφίτικο, σαρακοστιανό, αρδασσινό, της Κώστερες κ.α.Πολύ διαδεδομένος είναι και ο ομάλ, επίσης κυκλικός χορός, που χορεύεται από άντρες και γυναίκες. Παραλλαγές του είναι οι ομάλ κερασουντέικος, ομάλ σαμψουντέικος ή κοτσιχτόν ομάλ και τραπεζουντέικος (με το τραγούδι Λεμόνα). Άλλος χορός είναι το τίκ, μονό (λαγκεφτόν) ή διπλό. Χορεύεται σε γραμμή ή σε κύκλο από γυναίκες και άντρες, κοντά ο ένας στον άλλον, με τους αγκώνες λυγισμένους προς τους ώμους. Άλλοι χοροί είναι οι τρυγόνα, είκοσι ένα, σερανίτσα ή ψευτοσέρα, κότσαρι, παϊπούτ, λετσίνα κ.α.

Σάββατο, 9 Νοεμβρίου 2013

Ο ΔΙΚΕΦΑΛΟΣ ΑΕΤΟΣ -η εσωτερική του σημασία


Ο Δικέφαλος αετός, σαν σύμβολο, ανάγεται στην εποχή των Χετταίων και των Παφλαγόνων τον 20ο π.Χ. αιώνα, με το μυθικό δικέφαλο πουλί Haga που σήκωνε ένα ολόκληρο ταύρο στα χέρια του. Παρόμοιος μύθος υπάρχει στις περιπέτειες του Σεβάχ του θαλασσινού με το γιγάντιο πουλί Ροκ, αλλά και στην ινδική μυθολογία με ένα ανάλογο πουλί το Χόμα που πετά σε μεγάλο ύψος και πετά το αυγό του, από το οποίο πριν φτάσει στο έδαφος, γεννάται ο νεοσσός που πετά ψηλά προς τον πατέρα του!
Οι Πάρθοι το χρησιμοποίησαν ως σύμβολο το 250 π.Χ., και το μετέδωσαν στους Αρμένιους, αλλά και στους Σελτζούκους Τούρκους.
Στο Βυζάντιο απαντάται, πρώτα στην αυτοκρατορία της Νίκαιας το 1250 μ.Χ. και αργότερα στην Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, και σε όλα τα σλαβικά κράτη. Σήμερα εικονίζεται στη Ρώσικη και Σερβική σημαία και στην Αλβανική αλλά και στην σημαία της Ορθοδοξίας.
Είναι δε και σύμβολο των αστών  Μασόνων της Δύσης και μάλιστα ύψιστο.
Γιατί άραγε;

Τετάρτη, 6 Νοεμβρίου 2013

Σύστημα Αυτοπροστασίας με Τούβλο...

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας τύπος που τριγυρνούσε μ' ένα τούβλο στο χέρι. Είχε αποφασίσει ότι κάθε φορά που θα τον ενοχλούσε κάποιος σε σημείο που να τον εξοργίζει, θα τον κοπανούσε με το τούβλο. Η μέθοδος ήταν λίγο παλαιολιθική, φαινόταν όμως αποτελεσματική..

Μια φορά συναντήθηκε μ' έναν φίλο πολύ υπεροπτικό, που του μίλησε με κακό τρόπο. ΠΙστός στην απόφασή του, ο τύπος του πέταξε το τούβλο.
Δεν θυμάμαι αν τον πέτυχε ή όχι. Το θέμα όμως είναι ότι μετά έπρεπε να πάει να πάρει το τούβλο του και δεν το έβρισκε πουθενά. Στεναχωρήθηκε.
Αποφάσισε τότε να βελτιώσει το "Σύστημα Αυτοπροστασίας με Τούβλο" όπως το είχε ονομάσει ο ίδιος. Έδεσε το τούβλο σ' έναν σπάγκο που είχε μήκος ένα μέτρο και βγήκε έξω. Έτσι, το τούβλο δεν θα απομακρυνόταν πολύ. Διαπίστωσε όμως ότι και η νέα του μέθοδος είχε προβλήματα. 
Από τη μια, το άτομο που γινόταν δέκτης της επιθετικότητάς του έπρεπε να βρίσκεται σε απόσταση βολής μικρότερη του ενός μέτρου, και από την άλλη, μόλις πετούσε το τούβλο έπρεπε να κάνει τον κόπο να τραβήξει αμέσως το σκοινί. Εξάλλου, ο σπάγκος έμπλεκε και κουβαριαζόταν και η κατάσταση δυσκόλευε.
Τότε, ο άνθρωπος εκείνος επινόησε το "Σύστημα Τούβλο ΙΙΙ". Πρωταγωνιστούσε και πάλι το ίδιο τούβλο, όμως, στο νέο σύστημα ο σπάγκος διέθετε ελατήριο. Τώρα μπορούσε να εκτοξεύει το τούβλο πολλές φορές και να γυρνάει πίσω μόνο του, σκέφτηκε ο τύπος.
Όταν βγήκε στο δρόμο και δέχτηκε την πρώτη επίθεση, πέταξε το τούβλο. Δεν πέτυχε το στόχο του γιατί το τούβλο, με τη δύναμη του ελατηρίου, γύρισε πίσω και κοπάνησε τον ίδιο κατακέφαλα.
Ξαναπροσπάθησε, αλλά έφαγε άλλη μια με το τούβλο στο κεφάλι γιατί δεν είχε υπολογίσει καλά την απόσταση.
Την τρίτη φορά την έφαγε γιατί δεν το εκτόξευσε την κατάλληλη στιγμή.
Η τέταρτη φορά ήταν λίγο ιδιόμορφη γιατί, παρ' ότι είχε αποφασίσει να κοπανήσει με το τούβλο το υποψήφιο θύμα του, ήθελε ταυτόχρονα και να το προστατεύσει από το χτύπημα, κι έτσι το τούβλο κατέληξε πάλι στο δικό του κεφάλι.
Του έκανε ένα τεράστιο καρούμπαλο.
Κανείς ποτέ δεν κατάλαβε γιατί δεν ξαναεπιχείρησε να χτυπήσει άλλον με το τούβλο κι αν έφταιγαν τα χτυπήματα ή είχε συμβεί κάποια μεταστροφή στην ψυχολογία του.
Όλα τα χτυπήματα είχαν στραφεί εναντίον του.

Ο μηχανισμός αυτός λέγεται ανάδραση: Σημαίνει ότι προστατεύουμε τους άλλους από τη δική μας επιθετικότητα. Κάθε φορά που το κάνουμε αυτό, η επιθετική και βίαιη ενέργειά μας συγκρατείται προτού φτάσει στον άλλον από ένα φράγμα που τοποθετούμε εμείς οι ίδιοι. Το φράγμα αυτό δεν απορροφά την κρούση, απλώς την ανακλά. Κι όλος ο θυμός, όλη η κακοκεφιά, όλη αυτή η επιθετικότητα στρέφεται εναντίον του εαυτού μας, άλλοτε μέσω πραγματικών πράξεων αυτοτιμωρίας (αυτοτραυματισμοί, υπερβολές στο φαγητό, ναρκωτικά, ανώφελη έκθεση σε κινδύνους) κι άλλοτε μέσω κρυμμένων συγκινήσεων ή συναισθημάτων (κατάθλιψη, ενοχές, ψυχοσωματικά προβλήματα)
Είναι πολύ πιθανό ένας "πεφωτισμένος" ουτοπικός άνθρωπος, ευφυής και ακέραιος να μην οργιζόταν ποτέ. Θα ήταν πολύ χρήσιμο να μη θυμώναμε ποτέ.
Ωστόσο, κάθε φορά που νιώθουμε οργή, λύσσα, τσαντίλα, ο μόνος τρόπος να γλιτώσουμε είναι να τη βγάλουμε από πάνω μας μετατρέποντάς τη σε δράση.
Σε αντίθετη περίπτωση, το μόνο που θα καταφέρουμε, αργά ή γρήγορα, θα είναι να εξοργιστούμε με τον εαυτό μας.


Χορχε Μπουκάϊ - Να σου πω μια ιστορία

Κυριακή, 3 Νοεμβρίου 2013

Για μια ευτυχισμένη ζωή

Αδελφέ μου Γαλλίωνα...


«Αδελφέ μου Γαλλίωνα, όλοι επιθυμούν να ζήσουν μια ευτυχισμένη ζωή, όταν όμως πρόκειται να διαγνώσουν τι είναι εκείνο που κάνει τη ζωή ευτυχισμένη, εκεί τυφλώνονται· και, χωρίς να είναι βέβαια εύκολο να επιτύχει κανείς ευτυχισμένη ζωή, είναι πάντως γεγονός ότι, όσο πιο πολύ αγωνίζεται να την πλησιάσει, τόσο περισσότερο απομακρύνεται από αυτή, αν κάπου έχει κάνει λάθος στο δρόμο του. Και, ακριβώς επειδή οδηγείται στην αντίθετη κατεύθυνση, η ίδια η ταχύτητα του πολλαπλασιάζει και την απόσταση που τον χωρίζει από τον στόχο του.

Πριν από οτιδήποτε άλλο, λοιπόν, θα πρέπει να δούμε τι είναι αυτό προς το οποίο στοχεύουμε· ύστερα, θα πρέπει να εξετάσουμε από ποιο δρόμο θα μπορούσαμε να το πλησιάσουμε γρηγορότερα, ενώ στο ίδιο το ταξίδι-υπό την προϋπόθεση πάντοτε ότι έχουμε πάρει το σωστό δρόμο-θα ανακαλύψουμε πόση απόσταση διανύουμε καθημερινά και πόσο πλησιάζουμε το στόχο μας, προς τον οποίο μας έλκει φυσική ανάγκη. Όσο όμως πλανιόμαστε άσκοπα, χωρίς οδηγό, και υπακούουμε μόνο στο θόρυβο και στις διϊστάμενες κραυγές εκείνων που μας καλούν να προχωρήσουμε προς διάφορες κατευθύνσεις, τόσο η ζωή μας θα χαραμίζεται σε λάθη, αυτή η ζωή που είναι σύντομη, ακόμα κι αν μέρα και νύχτα παλεύουμε για τη πραγματική σοφία. 

Ας εξετάσουμε λοιπόν τόσο το στόχο όσο και το δρόμο που θα ακολουθήσουμε, και ας πάρουμε μαζί μας κάποιον έμπειρο οδηγό, που έχει ήδη εξερευνήσει την περιοχή στην οποία βαδίζουμε, γιατί οι συνθήκες που επικρατούν σ'ένα τέτοιο ταξίδι είναι διαφορετικές από εκείνες που χαρακτηρίζουν τα άλλα ταξίδια. Σ'αυτά, ένας ευδιάκριτος δρόμος και οι πληροφορίες από τους κατοίκους της περιοχής σε προφυλάσσουν από το λάθος, σ'εκείνο όμως τα πολύχρηστα και πολυσύχναστα μονοπάτια είναι και τα πιο απατηλά

Τίποτε επομένως δεν είναι ανάγκη να τονιστεί περισσότερο από την προειδοποίηση ότι δεν θα πρέπει να πάρουμε, σαν τα πρόβατα, τη γραμμή του κοπαδιού που προηγείται, ταξιδεύοντας έτσι πάνω στο δρόμο που βαδίζουν όλοι, αλλά πάνω στο δρόμο που οφείλουμε να βαδίσουμε. Τίποτε, πράγματι, δε μας δημιουργεί μεγαλύτερα προβλήματα από το γεγονός ότι προσαρμόζουμε τον εαυτό μας στις κοινές διαδόσεις, πιστεύοντας ότι όσα γίνονται αποδεκτά με την ευρύτερη δυνατή συναίνεση, αυτά είναι και τα άριστα-το γεγονός δηλαδή ότι, με το να ακολουθούμε τόσους πολλούς, ζούμε στην ουσία σύμφωνα με τους κανόνες όχι τόσο της λογικής αλλά της μίμησης

Το αποτέλεσμα είναι πως, ο ένας μετά τον άλλο, συσσωρεύονται οι άνθρωποι που οδεύουν ολοταχώς προς την καταστροφή. Και, όπως ακριβώς συμβαίνει όταν, σε μια μεγάλη ανθρώπινη συμφορά, οι άνθρωποι συμπιέζουν ο ένας τον άλλο και κανείς δεν μπορεί να καταρρεύσει χωρίς να συμπαρασύρει και τους άλλους στην πτώση του, καθώς η κατάρρευση των πρώτων επιφέρει τον όλεθρο και των τελευταίων, το ίδιο πράγμα θα μπορούσες να δεις σε κάθε περίπτωση και στη ζωή. Τα σφάλματα κάθε ανθρώπου δεν προκαλούν σ'εκείνον μόνο ζημιά, αλλά καθένας απο μας είναι ο ίδιος αιτία και υπεύθυνος του λάθους που θα κάνει και κάποιος άλλος. Γιατί είναι επικίνδυνο να αναθέτουμε την ασφάλεια του εαυτού μας στο πλήθος που προπορεύεται και-ακριβώς επειδή καθένας μας είναι προθυμότερος να εμπιστευτεί κάποιον άλλο παρά να αποφασίσει ανεξάρτητα για τον εαυτό του-ουδέποτε να θέτουμε υπό έλεγχο τη ζωή μας, αλλά να δείχνουμε απεναντίας τυφλή εμπιστοσύνη στους άλλους, έτσι ώστε κάποιο λάθος που έχει περάσει από τον ένα στον άλλο να εμπλέκει τελικά και μας τους ίδιους και να απεργάζεται την καταστροφή μας

Το παράδειγμα των άλλων μας καταστρέφει· η αποδέσμευση από το πλήθος είναι σωτήρια. Γιατί αυτό, υπερασπίζοντας το λάθος του, έρχεται σε αντίθεση με τη λογική. Συμβαίνει έτσι το ίδιο ακριβώς πράγμα που γίνεται και στις εκλογές, όπου τα ίδια εκείνα άτομα που εξέλεξαν τοους πραίτορες απορούν όταν η ευμετάβλητη λαϊκή εύνοια μετατοπιστεί στο θέμα της εκλογής των πραιτόρων. Το ίδιο πράγμα έχει τη μία στιγμή την εύνοια μας, την άλλη την αποδοκιμασία μας· αυτή είναι η έκβαση κάθε απόφασης που ακολουθεί τις επιλογές του πλήθους».

«Για μια ευτυχισμένη ζωή»
Σενέκας

Τα μυστικά του Στόουνχεντζ (Stonehenge)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Όποιος επισκεφτεί την πεδιάδα του Σόλσμπερι στη νότια Αγγλία θα σκεφτεί ότι το μνημείο που βλέπει δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια συνάθροιση γιγαντιαίων λίθων. Όποιος όμως γνωρίζει, θα σταθεί με δέος και σεβασμό μπροστά σ’ αυτές τις πέτρες και θα θαυμάσει αυτούς που άρχισαν να κατασκευάζουν το μνημείο το 2800 π.Χ. και εκείνους που συνέχισαν το έργο αυτό για τα επόμενα 1.300 χρόνια. Γιατί το Στόουνχεντζ είναι πραγματικά ένας αξιοθαύμαστος αστρονομικός υπολογιστής και οι κατασκευαστές του αποδεικνύεται ότι είχαν καταπληκτικές γνώσεις όσων διαδραματίζονταν στον ουρανό. Τα μυστικά του Στόουνχεντζ αποκαλύπτονται ένα-ένα και πραγματικά εντυπωσιάζουν...
Ο ΔΙΟΔΩΡΟΣ Ο ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ
Από την αρχαιότητα ακόμα, όλοι σχεδόν οι λαοί του κόσμου παρακολουθούσαν με μεγάλη προσοχή τις κινήσεις των εφτά «πλανόμενων αστέρων» (όπως αποκαλούσαν τον Ήλιο, τη Σελήνη και τους πέντε ορατούς με γυμνό μάτι πλανήτες), αφού τα ουράνια αυτά σώματα θεωρούνταν ότι είναι ιερά και πανίσχυρα. Αυτοί ήταν μάλιστα και οι πρώτοι τους θεοί. Κι όπως ήταν φυσικό, για τους αρχαίους λαούς, οι πιο ισχυροί από τους ουράνιους αυτούς θεούς ήταν η Σελήνη και ο Ήλιος, του οποίου η ετήσια φαινόμενη κίνηση είχε μεγάλη και ιδιαίτερη σημασία γι’ αυτούς.

Σάββατο, 2 Νοεμβρίου 2013

Η ΑΡΠΑΓΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ

Η Ελληνική μυθολογία, αναφέρεται αρκετές φορές σε αρπαγές γυναικών τόσο από Έλληνες όσο και από άλλους λαούς. Στην ουσία αναφέρεται στην αρπαγή συμβόλων, τοτέμ, μάνταλα, μάντρα και γιάντρα, με μεγάλη ενεργειακή δύναμη, την οποία οι ιερείς της φυλής γνώριζαν να κατευθύνουν εκεί που ήθελαν.
Ο μεγάλος ψυχίατρος Κάρλ Γιουνγκ ανάλωσε σχεδόν όλη τη ζωή του στη μελέτη των συμβόλων ως τα γράμματα της γλώσσας του ασύνειδου, δηλαδή εκείνης της περιοχής της συνειδητότητος που είναι πέρα από τη συνήθη, καθημερινή συνείδηση και εγρήγορση και αποκαλύπτεται συνήθως στον ύπνο με όνειρα ή στους αγίους και προφήτες με θεία οράματα και ήχους. Κατάλαβε ότι όποιος γνώριζε καλά τη γλώσσα του ασύνειδου που αποτελείται από αυτά τα αρχέτυπα σύμβολα, τα mantala, mantra και jantra των Ινδών, μπορούσε να αποκτήσει τεράστιες δυνάμεις (σίντις). Αυτό, βέβαια, το γνώριζαν οι αρχαίοι πρόγονοι μας, από την εποχή της προϊστορικής Αθήνας και Ατλαντίδας και γνώριζαν επίσης ότι η κακή χρήση τους από ακατάλληλα άτομα, μπορούν να επιφέρουν, ασύλληπτες καταστροφές, πέρα και από αυτές ενός μαζικού πυρηνικού πολέμου! Κάτι τέτοιο έγινε στη Γη, στον Ατλαντικό πόλεμο κάπου στο 1850 π.Χ. με αποτέλεσμα τη μαζική εξόντωση λαών της μαύρης και κίτρινης φυλής, τις μεγάλες ηφαιστειακές εκρήξεις, τους παγετώνες και τον κατακλυσμό που επέφερε το 1530 π.Χ. Πιθανά παρόμοιο γεγονός (αν και προσωπικά θεωρώ τον γενικευμένο θερμοπυρηνικό πόλεμο ως αιτία) να έγινε στον πλανήτη Φαέθοντα το 65 εκ/μυρια π.Χ. που επέφερε την καταστροφή των δεινοσαύρων στη Γη.